Koel blijven in de hitte

De eerste echt warme dagen van 2020 dienen zich weer aan. In de afgelopen jaren waren er een aantal hittegolven en werden records gebroken. De zomers worden steeds warmer, hoe houd je het koel?

Fietsen kan je over het algemeen prima bij 32 graden doen, is onze ervaring. Je maakt je eigen rijwind en dat brengt verkoeling. We deden het in 2015 zelfs in een velomobiel op weg naar Denemarken. In een velomobiel kan je makkelijk een plantenspuit meenemen en pakken om het hoofd koel te houden. Wel pasten we ons schema aan en zaten we al om 6.15 uur in de fiets op onze eerste vakantiedag. Uiteindelijk viel het wel mee met de hitte, de rijwind koelt ook in een velomobiel het bovenlijf en onder in de fiets hadden we ook trapgaten.

Water
Vorig jaar ervaarde ik met de mountainbike dat het ook wel eens anders kan lopen. Op een van de eerste warme dagen hadden we op een tocht veel tegenwind. Waardoor ik me harder moest inspannen. Ik moest mijn water een beetje rantsoeneren want de twee liter die ik bij me had ging hard. Harder dan toen we in Engeland fietsten tijdens een hittegolf en nergens last van hadden. 

Koelte zoeken in de beperkte schaduw tijdens WK in Engeland

Halverwege de tocht begon ik misselijk te worden en uitgeput. We besloten op een naaktstrandje een duik in het water te nemen, kop onder water, afkoelen. Terug op de fiets had ik het al snel weer warm. De misselijkheid kwam ook weer op. Ik weet dat dat signalen zijn om heel serieus te nemen en dat je eigenlijk moet rusten en vocht aanvullen in de schaduw. Maar over twintig minuten zou ik ook thuis kunnen zijn en dus gingen we met wat korte pauzes in de schaduw weer door.

Zonnesteek
Eenmaal thuis bleek ik echt wel een zonnesteek te hebben of wellicht een hitteslag. Een roodpaars hoofd, snelle ademhaling en misselijk. Ik nam een lauwkoude douche om af te koelen (en het vieze water van het Gooimeer van me af te spoelen). En ik zorgde dat ik het verloren vocht weer aanvulde door te drinken. Ik herstelde hierna gelukkig weer snel. Als iemand niet herstelt van een zonnesteek is het advies de huisarts in te schakelen.

Op zoek naar informatie, bleek dat ik het helemaal fout gedaan had. Wie koud water induikt, zorgt dat de aderen naar de huid vernauwen, waardoor je lichaam zichzelf niet meer goed kan koelen. Er zijn maar twee aderen die niet vernauwen: in de polsen en hals. Pootjebaden wordt daarom afgeraden bij heet weer (maar is wel heel lekker om je schoenen en sokken uit te trekken).

Hittegolf 2015 toen we naar Denemarken fietsten

Na deze ervaring zorgde ik ervoor om op alle volgende tropische dagen voor 10.00 uur weer thuis te zijn van het fietsen. Behalve dat het dan nog koeler is van de nacht, is vaak de luchtkwaliteit op warme dagen dan ook beter. In de middag en avond ontwikkelt er smog. Hoeveel smog er is kan je zien op Luchtmeetnet en Teletekstpagina 711.

Cobber koelsjaal
Na dit zonnesteekavontuur volgden een aantal lome warme dagen. We bestelden een Cobber koelsjaal op de site Camino Comfort. Alvast voor de volgende hittegolf. Maar het pakje kwam nog op tijd binnen voor de volgende paar warme dagen en dus hadden we er meteen plezier van.

Wat is een Cobber? Een smalle streep stof met klein handje korreltjes erin. De instructie is om de sjaal twintig tot dertig minuten in water te leggen. Na ongeveer tien minuten beginnen de korreltjes de hele sjaal te vullen en krijgt deze de vorm van een rookworst. De korreltjes worden gel en dit moet je verdelen over de sjaal om te voorkomen dat er veel trek op de naden komt. Leg ‘m in je nek en knoop de sjaal dicht.

De sjaal droogt maar blijft koel aanvoelen. De bedoeling is dat je de nu ronde sjaal af en toe draait in je nek, zodat steeds een nieuw koel stukje tegen je hals komt te liggen. Je kan de Cobber eventueel ook om je voorhoofd knopen of er een icepack van maken als je ‘m 30 minuten in de vriezer legt. Of een hotpack na 30-50 seconden in de microwave op 600 watt.

Cobber koelsjaal in platte verpakking

Eenmaal nat, blijft de sjaal ook op dagen met temperaturen boven de 30 graden, de hele dag koelen. Het duurt zelfs bijna een week voordat de sjaal weer helemaal terug is in zijn oorspronkelijke staat. Goed nieuws voor als water schaars is. Hoewel water natuurlijk niet gezuiverd hoeft te zijn om je Cobber-sjaal nat te maken.

Koelende gel
In de praktijk moet je de sjaal één keer per dag weer natter maken, door deze weer 3-10 minuten in water onder te dompelen. Anders komt er precies achter in je nek een loos stuk zonder gel. Door het verdampen neemt het volume van de koelende gel namelijk af en dan zakt het naar de uiteinden van de sjaal.

Als een vloeistof verdampt is daar energie voor nodig. Deze benodigde energie wordt onttrokken aan de vloeistof zelf en de directe omgeving van de vloeistof. Op deze manier zorgt de sjaal voor verkoeling. De gel in de sjaal voelt hierdoor koel aan. Aangezien een paar korreltjes een grote omvang kunnen aannemen, bevatten ze heel veel water en duurt het lang voordat alles verdampt is.

Dave met Cobber sjaal

De uit Australië afkomstige sjaal maakt dus gebruik van verdamping. Dat is heel geschikt in de Australische droge hitte. Hier in Nederland gaat hitte echter vaak gepaard met drukkend, vochtig weer. Hierdoor gaat de verdamping traag. Na afloop van de hittegolf hingen wij onze koelsjaals aan de waslijn. Het duurde dagen voordat ze weer droog waren en hierdoor gingen ze een beetje muf ruiken. Je mag een Cobber niet nat opbergen, dan kan het weer erin komen.

Wassen
Een Cobber-sjaal kan alleen kort op de hand gewassen worden. Het is jammer dat de gel niet in een uit te nemen binnenzak zit, zodat de sjaal in de wasmachine kan. Een handwas met Biotex kon helaas niet verhullen dat de sjaal was gaan stinken.

Pet en hoed met verkoelende kristallen van White Rock

De verkoelende gel is niet iets nieuws. Jaren geleden kocht ik al een pet van White Rock waarin verkoelende ‘Hydro Cool kristallen’ zaten verwerkt in de hoofdband. Zelfde principe: de band nat maken zorgt voor langdurige verkoeling. Ik vond het alleen een gevaarlijke pet voor alledaags gebruik en wilde niet afwachten wat ermee gebeurt als je uren in de stromende regen fietst. De pet wordt in Nederland verkocht bij Bever en het merk maakt ook hoeden met de verkoelende kristallen.

Ook luchtig is een fietshelm met een klep. Deze beschermt je hoofd tegen de zon en door de gaten komt verkoelende wind.

Overhemd
Verder zit een overhemd of blouse altijd koeler dan een T-shirt. De stof is dunner en zit ruimer om je heen. Als je bij outdoorzaken zoekt op ‘tropenkleding’ kan je meteen kiezen voor een shirt met een goede UV-bescherming.

Six Moon Design Silver Shadow paraplu/-sol

Shaduw
Wie met de rugzak een woestijn of savanne doorkruist, kan veel hebben aan de schaduw van een paraplu. Er zijn speciale paraplu’s met een aluminium coating, zoals de Six Moon Designs Silver Shadow die slechts 186 gram weegt. Deze paraplu is dus bedoeld om ook te gebruiken als parasol. Met twee bandjes kan je de paraplu vastzetten aan een schouderband, zodat je je handen vrij hebt. Ook Euroschirm maakt een zilverkleurige trekkingparaplu.

Een lakenzak kan lekker zijn als het erg warm is, in plaats van een quilt of slaapzak. Laat de buitentent open voor extra ventilatie.

Decathlon heeft voor uitslapen in de zon de Fresh & Black tentenserie. Warmtewerende buitenkant en zwart van binnen, zodat weinig daglicht binnenkomt. Ook handig voor noordelijkere streken met korte nachten in de zomer. Bij de tent kan een tarp extra schaduw creëren.

Aanvullingen, tips, vragen? Laat hier je reactie achter:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s