Beren

Beren

black_bear_bw_drawing

Zwarte beer, schouders steken niet uit boven rug zoals bij grizzly’s

Er zijn zwarte beren en grizzly’s. De laatste soort is het gevaarlijkste maar komt in de VS alleen voor in Yellowstone en het westen van Montana. Ze zijn echter wel herstellende, dus de populatie met grizzlyberen groeit.

Beren komen af op wat voor hun voedsel lijkt. Niet alleen jouw voedsel maar ook alles wat in hun neus als lekker ruikt. Denk daarbij aan zo’n beetje alles wat in je toilettas zit: van je zeep en je deodorant tot je tandpasta. Vooral in de herfst zijn ze actief op zoek naar voedsel om de winter door te komen.

Goed omgaan met beren betekent dus: ze niet aantrekken en ze ook niet leren dat bij een kampeerder je makkelijk aan voedsel kan komen.

Onderschat een beer niet. Ze kunnen:

  • snel in bomen klimmen;
  • hebben een goed geurvermogen (2100 keer beter dan een mens en 7 keer beter dan dat van een bloedhond);
  • kunnen afgesloten auto’s volledig demonteren (en doen dit als er voedsel in ligt);
  • nog veel sneller rennen dan Usain Bolt;
  • kunnen goed zwemmen;
  • kunnen goed graven;
  • bijten door touw;
  • bijten door takken van 15 centimeter doorsnede.

Beer sloopt auto

Beren gaan -als het goed is- mensen uit de weg. Tenzij ze inmiddels geleerd hebben dat de mens geen bedreiging vormt (in nationale parken waar niet op ze gejaagd wordt) en een bron zijn om makkelijk aan voedsel te komen.

Verras een beer niet. Laat ‘m weten dat je er aan komt. Met:

  • De beste manier is praten;
  • Een dogtagketting samen met een noodfluitje om je nek rinkelt als je het boven je kleding draagt (er onder niet);
  • Een koeienbel aan je fiets.

Bellen zijn minder effectief dan praten.

Als je toch een beer tegenkomt: langzaam achteruitlopen, rustig tegen de beer praten. De beer niet aankijken, niet rennen of snelle bewegingen maken. Als je vluchtgedrag vertoont, komt de beer achter je aan. Kijk vanuit je ooghoek of je de beer hiermee niet irriteert.

Het laatste wat je moet doen is beren benaderen, bijvoorbeeld om een foto te maken. Weliswaar is de kans dat je wordt aangevallen door een beer kleiner dan dat je betrokken raakt bij een auto-ongeval op weg naar je werk. Maar als je oog-in-oog staat met een beer kunnen die kansen zich keren. Probeer dat te allen tijde te voorkomen. Hou minimaal 100 meter afstand.

Wat je eigenlijk nooit ergens leest is hoe stil beren zijn. Misschien denk je wel dat je ze hoort aankomen, het zijn immers immense dieren. Niets is minder waar. Opeens sta je oog-in-oog. Het lijkt wel of ze op kousenvoetjes lopen. Een paar kalkoenen maken in het bos veel meer herrie, is onze ervaring (nee, we weten ook niet wat kalkoenen daar deden).

Beren worden als het goed is afgeschrikt door menselijke stemmen. Ze worden niet afgeschrikt door muziek.

Voedsel veilig stellen voor beren

Om je voedsel en andere geurende zaken uit de klauwen van beren te houden en om beren weg te houden bij je kampeerplek, gelden diverse ‘adviezen’. Volg deze op, ze kunnen levensreddend zijn.

eten_ophangenNeem (klim)touw mee en waterdichte zakken om je voedsel, kleding waar voedsel op gemorst is, en alles dat voor een beer ‘zoet’ ruikt zoals: zeep, lipbalsem, shampoo, deodorant en tandpasta tussen twee bomen op te hijsen.

Circa 3 meter hoog en 1,20 meter van stam (eventueel aan dunne tak).

Inmiddels is in veel gebieden waar beren voorkomen een bearproof container verplicht. Zo mag je de hangmethode niet meer gebruiken in NP Yosemite in Californië. Zie lokale informatie over wat mag en niet mag,

voedsel-ophangen-pct.png

voedsel-ophangen-tas.png

voedsel-ophangen1.pngvoedsel-ophangen2.png

voedsel-ophangen3.pngvoedsel-ophangen3a-knoop.png

voedsel-ophangen4.pngvoedsel-ophangen5.png

De tien geboden voor kamperen tussen de beren

Oorspronkelijk is de tekst: “To fully enjoy your camping or outdoor experience in Bear Country, the following “Ten Commandments of Camping” must be observed.” Maar dat is een typisch Engels understatement. Kampeerwijzers vertaling: als je het kamperen in natuurgebieden waar beren voorkomen wilt kunnen navertellen, hou je dan aan deze richtlijnen. Het is al veelzeggend dat de Amerikanen het geen ‘guidelines’ noemen maar ‘commendments’.

  1. Hou je kamp schoon. Beren ruiken niet alleen voedsel maar ook alle spullen die in contact zijn geweest met eten.
  2. Maak pannen, servies en bestek direct na gebruik grondig schoon. Gooi voedselresten of bakvet niet in het kampvuur.
  3. Berg vuilnis weg op een plaats waar beren het niet kunnen ruiken of erbij kunnen komen. Door het te bewaren in bearproof containers of vuilcontainers. Begraaf vuilnis niet. Beren kunnen dit makkelijk opgraven.
  4. Eet of kook niet in of bij je tent. Berg voedsel en andere voor beren aantrekkelijk ruikende producten (tandpasta, zeep, deodorant, etc.) niet op in de tent of rugzak maar hang het 100 meter van je tent aan lijzijde (met de wind meelopen van je tent weg) op in een boom zoals voorgeschreven (1,20 meter van de stam, 3 meter hoog).
  5. Behandel zaken als kauwgom, zeep en deodorant als voedsel. Ze ruiken voor beren hetzelfde als voedsel.
  6. Gebruik geen geparfumeerde inlegkruisjes en maandverband. Let op de verpakking dat er niet ‘fresh’ op staat. Voor de rest is het moeilijk te zien of het erin zit. Een menstruatiecup voorkomt afval en wordt intern gedragen.
  7. Berg na gebruik voedsel direct op in luchtdichte containers. Koelkasten en coolboxen zijn niet luchtdicht en worden door beren geassocieerd met voedsel. Berg deze uit het zicht op in een afgesloten kofferbak of vrachtwagencabine. Denk overigens niet dat auto’s niet opengebroken kunnen worden door beren. Kampeerwijzer adviseert geen voedsel of andere geurende producten op te bergen in de auto.
  8. Kook afgemeten porties en voorkom dat er restjes voedsel overblijven.
  9. Slaap niet in de kleding die je droeg tijdens het eten en koken.
  10. Voer beren en andere wilde dieren niet. In Amerika is het gezegde ‘a fed bear is a dead bear’.
  11. Het benaderen van wild in het algemeen en beren in het bijzonder is gevaarlijk. Helemaal als ze welpen hebben. Maak geen foto’s maar maak dat je wegkomt.

Beren leren snel. Zwarte beren die mensen zijn gaan associeren met voedsel worden agressief en gevaarlijk. Dit leidt tot verwondingen, beschadiging aan eigendommen en het afmaken van de dieren die een probleem zijn gaan vormen.

Report all bear damage and nuisance incidents to your camp office immediately. To learn more about New Jersey’s black bears, visit the Division of Fish and Wildlife’s web site at www.njfishandwildlife.com.

Hiking in bear country

Black bears prime habitat consists of mixed hardwood forests, dense swamps and forested wetlands. Black bears are omnivorous, eating plant and animal matter. They are opportunistic feeders and will supplement their diet with food derrived from humans. Black bears can run up to 35 miles per hour. Bears are strong swimmers and excellent climbers. They climb trees for food and to escape disturbances.

(Bron: New Jersey Division of Fish and Wildlife)

Hoe maak je het veiliger?

  • Ga in een groep van minimaal 4 personen op pad.
  • Ga niet trailrunnen, dit wordt sterk afgeraden omdat de kans dat je een beer verrast een stuk groter is.
  • Neem bear spray mee en hou het onder handbereik.
  • Maak lawaai. Op gezette tijden roepen en in je handen klappen is de beste manier om je aanwezigheid kenbaar te maken. Voorkom dat je een beer verrast.
  • Laat voedsel, afval, alle keukengerei gebruikt om het eten klaar te maken, op te eten of in mee te nemen niet onbeheerd achter. Berg dit samen met toiletartikelen veilig op. Denk ook aan je zonnebrandmiddel.
  • Hou je omgeving goed in de gaten. Kan de beer jou goed opmerken? Let extra op bij stromend water, als je tegen de wind in loopt, of dichte begroeiing. Let op bij scherpe bochten. Let op uitwerpselen en pootafdrukken.
  • Beren zijn veel bezig met eten, dus wees op je hoede in terrein met voedsel voor beren zoals bessenstruiken, berenklauw en een veld met glacier lillies, een geelbloeiende plant met groen blad zoals tulpen. De stampers hangen naar beneden terwijl de puntige bloembladen naar boven krullen.
  • Ga niet tijdens de schemering of in het donker op pad.

Veld met glacier lillies

Als je oog in oog staat met een beer

Zwarte beren bluffen soms wanneer ze zich bedreigd of in het nauw gedreven voelen. Ze doen soms ook alsof ze je gaan aanvallen in een poging om je voedsel afhandig te maken. Houd je positie, probeer daarna langzaam terug te trekken.

Oog in oog met een beer: help!

Als je een beer tegenkomt binnen de veilige afstand van 100 meter, kan je je risico verkleinen door de volgende acties:

  • Als het dier jouw kant op komt, maak ruimte, ga aan de kant en laat het passeren. Geef het de ruimte om te vluchten.
  • Als je weg kunt komen, doe het. Als dit de beer lijkt te irriteren, stop. Beren tonen agitatie door met hun hoofd heen en weer te zwaaien, te hijgen, met hun poot te slaan op de grond en met hun tanden te klapperen. Als ze hun hoofd naar beneden doen en de oren naar achteren staan, is dit ook een teken van agressie. Dit zijn allemaal tekenen dat je te dichtbij bent.
  • Beren gaan soms op hun achterste benen rechtop staan of komen dichterbij om je beter te bekijken. Dat hoeft niet per se een teken van agressie te zijn. Laat de beer merken dat je een vriendelijk persoon bent. Blijf rustig.
  • Als een beer je benadert, jouw groep benadert of je kamp bezoekt op een niet-agressieve manier, ga bij elkaar staan, maak lawaai en ontmoedig de beer om dichterbij te komen. Hou je beerspray bij de hand. Ben je op dat moment voedsel aan het bereiden, stel dat veilig. De beer mag nooit aan je voedsel komen.
  • Probeer jezelf in veiligheid te brengen door naar een gebouw te gaan, als dat er is.
  • Als de beer nadert op een agressieve manier, stop met het maken van lawaai. Praat rustig tegen de beer. Hou je beerspray bij de hand.
  • Als contact niet te voorkomen is, bescherm dan borstkas en buik door op je buik op de grond te liggen. Grijp je handen in elkaar in je nek. Hou je rugzak op ter bescherming. Als de beer je probeert om te rollen, probeer op je buik te blijven liggen. Als de aanval defensief is, zal de beer vertrekken zodra het jou niet meer als een bedreiging ziet.
  • Gaat de aanval door, VECHT DAN TERUG!

(Bron: National Park Service)

In een ander artikel van de National Park Service is dit laatste punt weer gespecificeerd en afhankelijk van welke beer je aanvalt:

  • Als een zwarte beer je aanvalt, vecht dan terug met alles wat je hebt. Doe niet alsof je dood bent. Deel directe klappen en schoppen uit in het gezicht van de beer. Gebruik elk wapen dat voorhanden is, zoals stenen, takken en beerspray.
  • Als een grizzly aanvalt, speel voor dood. Maak geen geluid. Vecht niet terug en doe dan alle dingen die hierboven staan bij het op een na laatste punt.
  • Als je terugvecht tijdens een aanval van een grizzly of zwarte beer, dan zal dit de aanval erger maken. Echter, als de aanval maar door blijft gaan, vecht dan met alles wat je hebt.

Berenspray

Berenspray of bear spray is niet om uitrusting mee in te spuiten, dit kan zelfs beren aantrekken. Het is om in de beren zijn gezicht te spuiten.

Bear pepper spray is niet hetzelfde als mace, dat je tegen menselijke aanvallers gebruikt. Wees er zeker van dat je een product kiest met een EPA keurmerk.

Niet alle berenspray mag mee over de grens naar Canada. Alleen USEPA-goedgekeurde berenspray mag mee naar Canada. Dit moet zichtbaar op het label staan.

Let op benaming: bear deterrent of ‘to deter bears’. De inhoud moet bestaan uit 1 tot 2 procent capsaicin of capsaicinoids. Let op de uiterste houdbaarheidsdatum. Draag de spuitbus in een holster op de heup of borst, ieder moet zijn een eigen spuitbus dragen.

Zelf slachtoffer van de spray? Spoel met water. Bear spray kan gevaarlijk zijn voor astmapatiënten. Spuit op een afstand van 9 tot 12 meter naar de beer, richt op het gezicht, licht naar beneden. Er moet een soort wolk ontstaan tussen jou en de beer. Spuit steeds kort. Verwijder voor het spuiten de veiligheidssluiting. Let tijdens het spuiten op wind in je gezicht of van de zijkant.

Spuit niet naar beren die je niet aanvallen. Het is een laatste redmiddel. Probeer te voorkomen dat het tot een aanval komt.

In 90 procent van de aanvallen kan je hiermee een beeraanval afwenden.

Wat je van beren leren kan

“Beren zijn gevaarlijk maar niet kwaadaardig of onberekenbaar. De kans op een beroving of verkeersongeval in Brussel is veel groter dan een aanval van een grizzly. De eerste drie jaar was ik nog erg onervaren. Ik bivakkeerde midden op een berenpad van misschien wel duizend jaar oud, omdat ik dacht dat het een jagerspad was. Ook maakte ik kampvuren omdat ik veronderstelde dat beren daar bang voor waren. Dit trekt ze echter juist aan. Thimothy Treadwell (een andere berenkenner) maakte uiteindelijk toch een fout. Hij zette zijn tent op een berenspoor neer en werd samen met zijn vriendin verscheurd door een kwade beer. Timothy werd overmoedig en wilde zelfs beren aanraken. Dat is een grote fout. Ik doe dat nooit uit veiligheidsoverweging en respect voor de dieren. Zelf raken ze elkaar ook niet aan. Ik ben een gast tussen de dieren en wil me gedragen zoals zij. Dat lijkt me het beste.

In de natuur, en dus ook de beren, draait alles om respect. In de ‘levensfilosofie’ van de beren bemoeit iedereen zich met zijn eigen zaken. Het is ‘leven en laten leven’. Dat is een natuurlijke zaak. Uit eigen beweging is de beer niet agressief naar de mens toe. Alleen als je tussen hem en de prooi komt, de jongen bedreigt of hem in het struikgewas verrast, is het gevaarlijk. Dan kunnen ze zeer agressief reageren.

Een aanval is zeer indrukwekkend en zeer gevaarlijk. Vlak voor je komen ze tot stilstand, smijten kun kop krachtig naar voor en achter en trappen met hun poten in het stof. Jouw reactie bepaalt de reactie van het dier. Ik heb respect getoond en ben rustig en nederig uit de weg gegaan. Dat helpt. Je moet tonen dat de beer de baas is en dat hij niks van je te vrezen heeft. Het besef dat je ontsnapt bent aan een dodelijke tegenstander, komt pas later als je tot rust komt. Een beer kan tot 50 kilometer per uur sprinten.Zo’n aanval gaat gewoon te snel om bang te zijn.

Door het ongeval met Timothy denk ik wel dat ik voortaan een satelliet-telefoon, pepperspray en een electric fence mee ga nemen. Beren zijn niet onberekenbaar maar wel gevaarlijk. Je moet daarom steeds alert zijn en een boog van 360 graden rondom je in de gaten houden omdat je ook van achteren kan worden aangevallen. Je moet ook goed letten op de lichaamstaal van jezelf en de beren. Als ze kwaad zijn, moet je zachtje met ze praten en achteruit gaan. Oogcontact is ook belangrijk, maar staren is levensgevaarlijk. De rug toekeren is zeer slecht en wegrennen is het domste dat je kunt doen. Als ze stoppen met kauwen en woef-geluiden maken, moet je oppassen. Als ze zichzelf klein en gestroomlijnd maken uit zelfbescherming, hun kop zich spitst en ze hun oren achteruit zetten is het te laat. Dan komt de aanval. Daar kan je zeker van zijn.”

(Bron: NRC Handelsblad, zaterdag 14 januari 2006, interview met berenkenner Rudy De Bock)

Welke geuren stoten af of trekken aan?

Beren houden van de geuren:

  • frisse geuren,
  • citroen;
  • fruit.

Beren houden niet van de geuren:

  • bleek;
  • amoniak;
  • schoonmaakmiddelen met dennegeur.

Grizzly’s (bruine beren)

Grizzly’s komen voor in:

  • Yellowstone National Park
  • Glacier National Park
  • Alaska
  • Canada

Verschillen Grizzly-beren en zwarte beren

Het gedrag van Grizzly-beren is veel onvoorspelbaarder dan dat van de minder gevaarlijke zwarte beren. Volg aanwijzigen van rangers altijd op. Zij kunnen paden en kampeerplekken tijdelijk sluiten. Zij doen dit meestal pas nadat er diverse ongelukken zijn gebeurd.

Richtlijnen:

  • Laat honden en geparfumeerde toiletspullen thuis;
  • Als je menstueert: ga niet het bos in*;
  • Voormijd solo kamperen;
  • Kampeer in een tent;
  • Bewaar geen voedsel, geparfumeerde producten of afval in je kamp;
  • Hou alle kleding en spullen vrij van voedselgeuren;
  • Maak veel lawaai onderweg.

Ondanks deze voorzorgsmaatregelen, zijn hikers toch verscheurd, gedood en opgegeten.

Als een zwarte beer in je kamp komt: schreeuw, sla op pannen, gooi stenen. Als de beer er niet vandoor gaat: slecht nieuws. Hij weet al wat er te halen valt.

Als de beer gaat bluffen: loop langzaam achteruit, praat rustig tegen de beer.

*) De bron voor dit stuk over Grizzly’s is een boek uit 1986: Backpacking One Step At A Time. Hoewel de schrijver Harvey Manning zeer laconiek is over werkelijk alle wilde dieren, is hij duidelijk bang voor Grizzly’s. Hij geeft echter ook verkeerde adviezen zoals wegrennen en in bomen klimmen. Inmiddels is duidelijk dat je dat niet moet doen omdat beren veel harder kunnen remmen en betere boomklimmers zijn. In een artikel van de National Park Service van februari 2016 worden diverse (kleine) onderzoeken besproken over aanvallen door Grizzly-beren in relatie tot menstruatie. Daarbij is alleen een corrolatie gevonden met ijsberen. Die hebben zelfs een voorkeur voor menstruatiebloed boven ander menselijk bloed.

In Yellowstone National Park werden tussen 1979 en 2016 vijftig mensen verwond door beren. Hiervan waren 41 aanvallen door grizzly-beren, van 3 beren was niet bekend welk type het was en 6 aanvallen waren door zwarte beren. Jaarlijks is er dus een gemiddelde van 1,3 verwondingen door een beer. De slachtoffers bestonden voor 78 procent uit mannen. De 11 vrouwen die in deze periode werden aangevallen, menstrueerden niet op het moment van de aanval.

Op het enorme bezoekersaantal is dat niet veel. In deze veertig jaar bezochten 118 miljoen mensen het park. Er waren 26 miljoen overnachtingen op campings in de buurt van de wegen en 1,6 miljoen overnachtingen in afgelegen gebieden van het park.

Voedsel veilig opbergen

Er zijn vier methoden om voedsel uit de klauwen van beren te houden. Sommige methoden kunnen gecombineerd worden. Sommige methoden zijn verplicht in bepaalde natuurgebieden:

  1. geurdicht verpakken;
  2. zo verpakken dat ze de verpakking niet kunnen openen;
  3. ophangen;
  4. containers (bear box).

Geurdicht verpakken

Met OPsaks (Odor Proof zakken van het merk Loksak) kan je afval, voedsel en je toiletartikelen geurdicht verpakken. Deze hersluitbare zakken zijn waterdicht tot 60 meter en kan directe hitte weerstaan tot 77 graden Celsius.

Ophangen

Het ophangen van een voedselzak via een touw tussen twee bomen of aan een dunne tak is in sommige gebieden niet meer toegestaan. Beren sturen hun welpen de dunne tak op om het touw door te klauwen. Zo maken ze de inhoud van je voedselzak alsnog buit. Bovendien is ophangen lastig, helemaal in gebieden waar geen bomen zijn. Op officiële kampeerplekken zijn er vaak voorzieningen in de vorm van een afsluitbare ‘bear box’ of een staaldraad waar je je spullen kunt ophangen.

Niet te openen verpakking

Beercontainers
Een beercontainer moet ervoor zorgen dat je beer niet bij je voedsel kan komen. Zo leert deze dat er niets valt te halen bij mensen. In sommige gebieden is het verplicht om een bear cannister bij je te hebben. Dus een afsluitbare container die niet te kraken is door beren. Deze moet goedgekeurd zijn door de IGBC.

Bear cannisters kunnen het beste gesloten worden met schroeven (Garcia). Neem een afsluitring mee, bijvoorbeeld aan je ketting om deze te openen. Of misschien heb je nog wel een coole buitenlandse munt met gat. Je hebt ook cannisters met draaideksels met lipjes (BearVault), maar sommige beren hebben deze ook al weten te kraken.

Bear cannisters zijn nogal groot en nemen veel ruimte in. Je kunt ze dubbel gebruiken als kruk.

Ursack bear bag
Een zak die niet door beren is te openen. Neemt minder ruimte in, dus handig voor back- en bikepackers. Echter kan de inhoud nog wel door het gewicht van de beer geplet worden. De maker adviseert dan ook OPsaks te gebruiken en een aluminium voering, die apart wordt verkocht. Eén type Ursack is zowel bestand tegen beren als knaagdieren: de Ursack Allmitey.

Je moet voorkomen dat er geen etensgeuren aan de buitenkant van de zak komen, door eerst alle inhoud eruit halen voordat je gaat koken, daarna afwassen, handen wassen en alles weer terugstoppen in de zak.. Een OPSAK om de inhoud geurdicht te verpakken wordt geadviseerd. De maat OPSAK die erin past is 12×20 inches.

De zak moet vastgebonden worden aan een vast object (dikke tak, rotsblok) of verstopt onder een berg stenen.

Pagina voor het laatst bijgewerkt: februari 2020